السيد علي الحسيني الميلاني

287

با پيشوايان هدايتگر (نگرشى نو به شرح زيارت جامعه كبيره) (فارسى)

آن جا جدايى و تزلزل ندارد . اين موضوع در تفسير البحر المحيط و در بعضى تفاسير ديگر اهل سنّت نيز مطرح شده است . « 1 » در تفسير نيشابورى آمده است : أي المودّة ثابتة في القربى متمكنةٌ ؛ « 2 » مودّت در آن جا تمكّن و ثبوت پيدا كرده است . بنابراين ، پر واضح است كه منظور از راسخان در علم ، ائمّه عليهم السلام هستند كه آنان هرگز از علم جدا نشدند و علم نيز از آنان جدا نشد . جدا شدن علم از ائمّه يعنى جهل و شك و چه هنگام ، شك و جهل بر آن بزرگواران عارض شده است ؟ ! ! و در چه موردى ائمّه عليهم السلام از روى حدس و گمان مطلبى را فرموده‌اند ؟ ! اعلم علما درباره مطلبى بعد از مدت‌ها استنباط و زحمت اين گونه اظهار مىكنند : الأظهر ، الأقوى ، واللَّه العالم . چه موقع ائمّه عليهم السلام اين طور حرف مىزدند ؟ ! چه زمانى آنان در بيان مطلبى شك داشتند و از روى احتمال حرف زدند ؟ ! به قول بعضى از اساتيد ما : اين اعلم علمايى كه به مجرّد چرت زدن ، همه علمش را از دست مىدهد چگونه راسخ در علم و از مصاديق آن مىشود ؟ ! ! بنابراين ، معناى « في » در اين آيه‌هاى مباركه و در « جاهدتم في اللَّه » همين است . سپس از نكتهء اين كه چرا فرمود : « جاهدتم في اللَّه » ؟ و نفرمود : « جاهدتم في الرحمان » ، « في الرحيم » ، سؤال مىشود ؟ شايد نكته اين باشد كه لفظ جلاله « اللَّه » عَلَم براى ذات مستجمع جميع كمالات

--> ( 1 ) . تفسير البحر المحيط : 7 / 494 ، تفسير النسفي : 4 / 101 ، تفسير أبي السعود : 8 / 30 ( 2 ) . تفسير نيشابورى ( چاپ شده در حاشيهء تفسير طبرى ) : 25 / 33